ماریو دیانی(Mario Diani) استدلال کرد که تقریبا تمام تعاریف جنبشهاي اجتماعي در سه معیار سهیم اند:
1- شبکه ای از تعاملات غیررسمی بین مجموعه کثری از افراد، گروه ها و یا سازمان های
2- درگیر در منازعات سیاسی و فرهنگی،
3- بر اساس هویت جمعی مشترک
با توجه به پل وان استرس(Paul van Seeters) و پاول جیمز(Paul James) می نویسند در تعریف یک جنبش اجتماعی حداقلی از شرایط باید با هم باشد این شرایط عبارتند از:
1- تشکیل یک نوع هویت جمعی
2- توسعه یک جهت گیری هنجاری به اشتراک گذاشته.
3- به اشتراک گذاری یک نگرانی برای تغییر وضع موجود و
4- ظهور فوری اقدام عملی که به لحاظ ذهنی حداقلی از ارتباط با یکدیگر را داشته باشند و نگرانی شان به سمت تغییر جهت گیری شده باشد.
بنابراین، یک جنبش اجتماعی عبارتست از: شکلی از ارتباط سیاسی بین افرادی که حداقلی از احساس پیوند نسبت به یکدیگر را داشته باشند،با یک هدف مشترک به دیگران متصل شده و برای یک مدت زمان طولانی این هدف را برای ایجاد تغییر اجتماعی نمایندگی کنند.
1- جنبش اجتماعي (گي روشه،1377) عبارت از سازماني كاملاً شكل گرفته و مشخص كه به منظور دفاع و يا گسترش و يا دستيابي به هدف هاي خاصي به گروه بندي و تشكل اعضاء مي پردازد.
2- جنبش اجتماعي( آنتوني گيدنز،1373) كوششي جمعي براي پيشبرد منافع مشترك، يا تأمين هدفي مشترك، از طريق عمل جمعي خارج از حوزه نهادهاي رسمي است.
ساير تعاريف جنبشهاي اجتماعي
3- جنبش اجتماعي(ترنر و كيليان) اقدام دسته جمعي مجموعه اي از افراد جامعه است كه براي تبليغ و ترويج و نهايتاً عملي ساختن يا جلوگيري از تغييري در جامعه به طور كلي و يا بخش و پاره اي از جامعه يعني در بين گروهها يا عده اي از افراد جامعه، بسيج شده و اقدام مي كنند.
4- جنبش، حركت يا رفتار گروهيِ نسبتاً منظم و بادوام، براي رسيدن به هدف اجتماعي ـ سياسي معيّن و بر اساس نقشه معيّن است كه مي تواند انقلابي يا اصلاحي باشد.
خصوصيات مشترك جنبشهاي اجتماعي
من حیدری دكتري جامعه شناسي سياسي هستم. اين وبلاگ را براي تبادل علمي در مباحث علمي جامعه شناسي ایجاد نموده ام. خواهشمندم از نظرات ارزنده خود ما را مطلع فرماييد.